Xác định du lịch giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế, nhưng Hội An vẫn chưa phát huy ưu thế Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm để khai thác sản phẩm du lịch

Rừng dừa nước Hội An.

Đổi ngôi

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Hội An lần thứ XVI xác định: “dịch vụ – du lịch – thương mại” vẫn là ngành kinh tế giữ vai trò chủ đạo, trọng yếu, quyết định sự phát triển của địa phương. Nhưng đã có một sự “đổi ngôi” trong cơ cấu nội bộ nhóm ngành với sự điều chỉnh đưa “du lịch” lên thay cho “dịch vụ” như trước đây. Lãnh đạo địa phương lý giải: sở dĩ điều chỉnh như vậy là để nhấn mạnh và có sự tập trung đầu tư nhiều hơn nhằm thực sự tạo ra chuyển biến về chất đối với các sản phẩm du lịch.

Mặc dù trong 5 năm qua (2005-2010), du lịch của TP.Hội An vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng cao (bình quân 16,28%/năm) nhưng các sản phẩm du lịch hiện còn nghèo nàn và chưa tương xứng với tiềm năng thế mạnh vốn có, chưa đa dạng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách. “Không thể phủ nhận những giá trị đặc sắc, hấp dẫn của các sản phẩm văn hóa du lịch mà người Hội An đã tạo ra và để lại ấn tượng mạnh mẽ nhưng chậm đổi mới và chưa tạo thêm được cái mới là nguyên do khiến du khách ít muốn quay lại và ở lâu với Hội An” – bà Nguyễn Phương Liên, du khách đến từ Hà Nội góp ý. Thực tế, ngoài các sản phẩm như “Đêm phố cổ”, “Phố không có tiếng động cơ”, các tour tham quan phố cổ, các làng nghề gốm, mộc, rau truyền thống, đảo Cù Lao Chàm… Hội An dường như không còn sản phẩm nào khả dĩ thu hút du khách.

Ưu thế sinh quyển

Hướng khai thác sản phẩm du lịch mới của Hội An đã được xác định: Bên cạnh giá trị văn hóa của khu phố cổ đang được phát huy cao độ thì ưu thế của một Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm cũng sẽ được tận dụng một cách cụ thể. Đó là thế mạnh mà không dễ nơi nào có được. Với diện tích tự nhiên hơn 40.000ha bao gồm vùng biển Cù Lao Chàm, vùng rừng ngập mặn Cửa Đại, vùng lõi khu phố cổ, Hội An sở hữu đầy đủ tiềm năng đa dạng về sinh học, cảnh quan môi trường và các giá trị văn hóa – lịch sử quý hiếm.

Có thể khai thác được nhiều sản phẩm du lịch mới tại Cù Lao Chàm.

Những người làm du lịch ở Hội An cho biết, hiện nay, các tuyến tham quan tại Cù Lao Chàm không nhiều. Những nhà tổ chức chỉ chú trọng đến cảnh quan sinh thái dưới nước với những dịch vụ như tắm biển, lặn biển xem san hô mà chưa chú ý đến sự đa dạng cảnh quan sinh thái khác nên những tuyến tham quan chưa thực sự phong phú. Du lịch Cù Lao Chàm tuy được đưa vào khai thác từ nhiều năm nay nhưng vẫn chậm thiết kế những sản phẩm mới. Anh Trần Thành – cán bộ Phòng Thương mại – dịch vụ Hội An cho biết: “Nhiều du khách ở Hà Nội, Vinh, Đà Nẵng… nhiều lần đặt câu hỏi: tại sao ở Cù Lao Chàm ít dịch vụ du lịch?”. Theo họ, Cù Lao Chàm còn có thể khai thác được nhiều sản phẩm, những loại hình du lịch mới lạ theo hướng “khám phá và trải nghiệm” gắn với khung cảnh thiên nhiên biển đảo như du thuyền, thám hiểm, ngắm cảnh, thể thao mạo hiểm và thư giãn nghỉ ngơi…

Tiếp giáp với vùng biển Cù Lao Chàm là vùng rừng ngập mặn Cửa Đại – một hệ sinh thái với sự đa dạng sinh học có giá trị rất cao. Nơi đây có rừng dừa nước ven bờ các sông lạch, quanh năm xanh tốt, tạo thành vùng sinh cảnh rất đặc biệt. Còn trên các cồn gò và vực nước xung quanh các rừng dừa là hệ sinh thái cỏ biển đặc thù, chỉ có ở vùng nhiệt đới và ôn đới ấm. Kết quả nghiên cứu, khảo sát cũng cho thấy các hệ sinh thái khu vực này còn là nơi cư trú của nhiều loại động vật biển có giá trị. Về phương diện sinh vật và môi trường, nơi đây có mối liên quan mật thiết với Cù Lao Chàm về sự giao lưu thủy vực, sự lắng đọng trầm tích, cư trú, nuôi dưỡng các loại sinh vật sông, biển… Thạc sĩ Chu Mạnh Trinh – Phó ban Quản lý bảo tồn biển Cù Lao Chàm nói: “Đưa vào khai thác tuyến tham quan kết hợp tìm hiểu, khám phá vẻ đẹp sinh cảnh, giá trị sinh thái, tận hưởng các thú vui sông nước vùng hạ lưu sông Thu Bồn – Cửa Đại và Cù Lao Chàm – Hội An chắc chắn sẽ là tour du lịch độc đáo, lý tưởng”.

Những năm gần đây, đặc biệt từ sau khi Cù Lao Chàm – Hội An được công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới (tháng 5-2009), vùng hạ lưu sông Thu Bồn – Cửa Đại đã được du khách chú ý và biết đến nhiều hơn. Du thuyền trên sông Hoài đã trở thành loại hình ưa chuộng khi khách đến tham quan, thưởng ngoạn Hội An. Song nhìn chung vẫn còn đơn lẻ, tự phát, thiếu chuyên nghiệp. Để thực sự trở thành những sản phẩm du lịch mới, có chất lượng, cần thiết phải có “tiếng nói chung” về cơ chế, phương thức, đối tượng thực hiện và các yếu tố khác kèm theo. Nhiều người làm du lịch ở Hội An cho rằng: đó là những vấn đề tiên quyết!

ĐỖ HUẤN

Nguồn: baoquangnam.com.vn