Để khởi động cho đề án “Tái hiện không gian văn hóa – kiến trúc khu phố cổ Hội An xưa”, TP. Hội An yêu cầu mọi đối tượng khách tham quan vào khu phố cổ đều phải mua vé. “Thử nghiệm” này đã gây ngạc nhiên nhiều người. Giám đốc Trung tâm Văn hóa thể thao (VHTT) Hội An, Võ Phùng trao đổi với phóng viên Báo Quảng Nam chung quanh việc này. “Thêm sản phẩm du lịch khác biệt!”

PV: Cuộc thử nghiệm, khởi động cho đề án “Tái hiện không gian văn hóa- kiến trúc khu phố cổ Hội An xưa” để thay thế cho “Đêm phố cổ” sau hơn 10 năm đã cũ?

“Đêm phố cổ” có không khí, giá trị riêng, có thêm “giờ tắt điện” không bao giờ là cũ. Cuộc thử nghiệm cho đề án này không phải là “Đêm phố cổ” nối dài mà là thêm một sản phẩm riêng, để tạo ra sự khác biệt, của riêng Hội An trước tình trạng sản phẩm du lịch trên cả nước có những điều na ná như nhau. Nếu “Đêm phố cổ” chỉ tổ chức vào đêm 14 âm lịch hằng tháng, không có chợ đêm, thì sản phẩm này có nhiều hoạt động cho khách tham quan hơn. “Đêm phố cổ” thuộc loại khuyến mãi, khách tự do đi lại, sống trong bầu không khí phố cổ Hội An đầu thế kỷ XX, còn hoạt động hướng dẫn tham quan ban đêm này là không khí của thời hiện đại trên nền tảng văn hóa truyền thống, có tổ chức bán vé.

PV: Sao phải bán vé mà không “miễn phí” như “Đêm phố cổ”?

Không biết do điều kiện hay cố tình, hiện nay một số hãng lữ hành chỉ thiết kế tour đến Hội An ban đêm; một số khách chỉ đến Hội An dạo phố, tham quan ban đêm, thậm chí đến một số điểm như Chùa Cầu, nhà cổ… (chưa bán vé). Như vậy là không công bằng với các đối tượng khách vì ban ngày mua vé, ban đêm thì không. Đưa ra việc bán vé ban đêm để tạo sự công bằng cho du khách đến Hội An. Ngày cũng như đêm.

PV: Tâm lý chung của khá nhiều người đến phố thời gian này đều cho hoạt động thử nghiệm tẻ nhạt, không có gì mới. Sản phẩm đơn điệu và thiếu quá nhiều nét văn hóa ẩm thực đặc sắc của Hội An, như thế liệu bán vé thu tiền có ổn không?

Đây là đề án lớn, nên thành phố mới đặt vấn đề thử nghiệm. Thành công thì tiếp tục, còn không thành công thì tạm dừng, thậm chí dừng vĩnh viễn nếu không có tính khả thi cao.

Xây dựng đề án là trên lý thuyết, còn trên thực tế sẽ phải điều chỉnh  nhiều thứ. Chợ đêm, chợ ẩm thực đã khẳng định sự thành công của nó. Hoặc trình tấu nhạc dân tộc trong các nhà cổ, đường phố, phù hợp với không gian, không khí phố cổ, phù hợp với cảm xúc, không bị áp lực từ tiếng còi xe, tiếng động cơ… sẽ trở thành một hình tượng, dấu ấn trên bức tranh phố cổ. Hay như điểm tập hát dân ca. Ngoài ý nghĩa là một sản phẩm du lịch, nó còn giá trị sâu xa hơn nữa là gieo vào lòng trẻ em được tập hát dân ca những cảm xúc thẩm mỹ ngay từ nhỏ.

Còn việc thay đổi sản phẩm hàng lưu niệm là một quá trình cam go. Hội An đã từng tổ chức thi hàng thủ công mỹ nghệ, đã trao giải nhưng vẫn chưa tìm được cái độc đáo. Thay đổi mẫu mã sản phẩm, thay loại hình sản phẩm thì cũng có quá trình. Trước hết, cuộc thử nghiệm này là tạo không khí. Xác định có khách hay không thì vẫn cứ làm để tạo thói quen, để nhân dân mở cửa hàng, quán tăng độ nhộn nhịp phố xá. Trong vòng 6 tháng thử nghiệm, sẽ có điều chỉnh số lượng gian hàng ẩm thực, tạo ra nét ẩm thực dân gian sinh động, đáp ứng nhu cầu du khách.

Một gian hàng trong chợ đêm.

Phải mua vé!

PV: Liệu có ổn không khi đề án yêu cầu tất cả khách tham quan vào phố cổ đều phải mua vé?

Dĩ nhiên ổn. Hội An xử sự lâu nay đã quá rộng rãi rồi. Đã vô không gian phố cổ thì anh phải mua vé, theo quy chế. Hội An là một quần thể di tích, anh phải mua vé, thậm chí đi ăn, hoặc dạo không thôi thì cũng phải mua vé.

PV: Kể cả những người thăm người thân hoặc trở lại chốn cũ tìm dấu xưa?

Sẽ có những trường hợp cá biệt, có lý do chính đáng và thường thường như thế, anh em đều linh hoạt cả. Tất nhiên, có ranh giới, có kiểm soát nhưng không phải là ranh giới hoặc biện pháp cứng nhắc. Có những khoảng mềm nhất định!

PV: Chỉ đến để ăn hàng thôi cũng phải đành phải móc hầu bao mua vé, kể cả người Hội An?

Xin thưa anh, không chỉ trong phố cổ mới có những món ăn đó mà có đầy trên phố. Ví dụ anh mê quá một món ăn mà ở ngoài phố cổ không có thì đã gọi là chơi mà, chơi thì giá nào cũng chơi. Đến phố cổ là thích rồi. Khi anh thưởng thức một món ăn trong ngữ cảnh, không gian vô cùng quan trọng để tạo ra cảm xúc. Nếu sinh viên, học sinh hoặc những người ít tiền, họ không mua vé thì cũng rất “hỷ xả”, không ai không cho vào cả. Hoặc gia đình nào đó thăm phố cổ, thực sự họ cố tình không mua vé, không muốn đóng góp thì Hội An cũng không màng!

Và tôi cam kết, không một người Hội An nào bỏ tiền ra mua vé vì họ dường như biết nhau hết cả.

Đã đi du lịch là có tiền. Nếu nói Hội An lạ quá thích vô, nói hơi quá chút, thích của lạ thì bao giờ cũng tốn tiền cả! Anh có nhu cầu tìm của lạ thì dứt khoát phải bỏ tiền ra. Đã chơi thì phải tốn tiền!

NAM KHA

Báo Quảng Nam