Anh muốn kể em nghe ngày anh về Hội phố
Thăm ngõ nhỏ, tường hoa, mái ngói rêu phong
Giếng Bá Lễ, Chùa Ông, Đình Phô, Hội quán
Trong những câu ca dao cổ tích thơm nồng

Anh muốn kể những người con Hội phố
Đằm thắm, trong veo quán cóc ven đường
Sáng sớm tinh sương bát chè xanh nóng hổi
Mì Quảng, cao lầu, tình mến, tình thương

Anh muốn kể Lai Viễn Kiều Hội phố
Đón đợi người sang nghiêng bóng sông chiều
Mái gỗ cầu cong sơn son chạm trổ
Mấy trăm năm rồi ngói vẫn ấm màu rêu

Anh muốn kể những đêm rằm Hội phố
Huyền ảo, lung linh muôn ánh đèn lồng
Mạt chược, bài chòi… ta như về xưa cũ
Gió chở trăng ngời một dải Hoài thương

Anh thầm mong một lần nơi Hội phố
Trăng rượu và em lóng lánh đầy vơi
Con thuyền nhỏ chở tình yêu hai đứa
Xuôi dải sông Hoài vùng vẫy biển khơi… !

05.2012

Trần Hưng Đại
Đoàn nghiên cứu JICA về xử lý nước thải tại Chùa Cầu – Hội An

Một số bài khác đã đăng:

• 13/12/2011 -- Góc khuya
• 11/12/2011 -- Đã bao mùa xa
• 05/12/2011 -- Thưa với sông Hoài
• 03/12/2011 -- Về
• 01/12/2011 -- Hội An Những Mùa Xuân Xưa
• 29/11/2011 -- Bà Mẹ Hội An
• 27/11/2011 -- Lần Đầu Thăm Hội An
• 25/11/2011 -- Hội An
• 23/11/2011 -- Nhớ Nắng
• 21/11/2011 -- Tình Quê

Nét đẹp thanh tú cùng nụ cười rạng rỡ của ‘cô Trúc’ càng thêm mê hoặc giữa khung cảnh cổ kính của Hội An.

Bộ ảnh của Tăng Thanh Hà tại Hội An được thực hiện bởi ê kíp: Concept & Producer Nguyễn Hoàng Anh, nhiếp ảnh gia Tang Tang và chuyên gia trang điểm Cutie.

Theo NgoiSao.net

Một số bài khác đã đăng:

• 09/12/2011 -- Món ăn của bà con người Hoa trong dịp Tết
• 12/07/2011 -- Ngọc Trinh xinh tươi ở Hội An
• 04/07/2011 -- Hội thi ‘Tiếng hót chim Chào mào Trung Mang – 2011′ tại Hội An
• 04/09/2010 -- Rước sen về chốn ngàn năm
• 24/05/2010 -- Biên soạn sách địa chí
• 20/02/2010 -- Về Hội An xem … mặt nạ
• 29/01/2010 -- Quang gánh phố cổ
• 23/11/2009 -- Hội An thơ mộng và quyến rũ qua tranh
• 05/11/2009 -- Tuần văn hóa du lịch Quảng Nam hướng tới 1000 năm Thăng Long – Hà Nội
• 15/09/2009 -- Hội An: đời sống mỹ thuật sa sút

Đời người có một mùa rất đẹp: Mùa cưới. Mùa mà sau những rung động, những chân tình người ta nhận ra rằng mình chẳng thể thiếu nhau.

Mùa cưới: rất nhiều đôi uyên ương đã chọn về Hội An, một không gian phố cổ, để thực hiện những tấm ảnh cưới ‘độc nhất vô nhị’ của đời mình. Giữa không gian phố cổ với sông Hoài bao quanh, với mái ngói phủ rêu phong và đèn lồng rực rỡ, những đôi uyên ương đã có những bức ảnh cưới thật ấn tượng.

Một số bài khác đã đăng:

• 22/10/2011 -- Phố Hội trong tôi
• 23/07/2011 -- Phố Hội rực rỡ trong đêm rằm tháng 6
• 10/04/2012 -- Chùm ảnh về Hội An trong cuộc thi ‘Việt Nam mến yêu’
• 02/04/2012 -- Về phố cổ nghe tiếng xưa
• 11/02/2012 -- Hội An, người và tiếng…
• 17/12/2011 -- Vui chơi Giáng sinh, Tết Dương lịch: Có gì mới?
• 07/12/2011 -- Hồn rêu phố cổ
• 07/12/2011 -- Điểm đến lý tưởng cho ‘Tuần trăng mật’
• 24/11/2011 -- Áp lực từ dân số ở phố cổ
• 09/11/2011 -- Qua Phố Cổ Nhớ Hội An

Từ nhiều năm qua, mỗi đêm 14 âm lịch và rằm hằng tháng, trong một gian phòng nhỏ nằm hút trong một con hẻm ở trên phố Lê Lợi, nhiều du khách đã đến và chìm đắm trong không gian âm nhạc thính phòng ở quán cà phê Serenade. Ở đó, 5 nhạc sĩ, nhạc công lão thành Hội An đã ngoài 70, “vì không thể quên tiếng đàn” đã tụ lại, tập luyện và “chơi để làm vui cho khách” như cách nói của họ. Chương trình đặc sắc và thu hút này đã được những lãnh đạo địa phương quan tâm, đưa vào hoạt động chính của các “Đêm phố cổ” từ năm 2008 và chuyển đến một địa điểm thuận lợi hơn, với một cái tên rất… âm nhạc: Cung đàn xưa. Nhưng trong không gian âm nhạc đặc biệt này, người sành nhạc có thể nhận ra bóng dáng của tác giả Xuân và tuổi trẻ, một người con ưu tú của Hội An.

Từ “Hội yêu nhạc” đến “Cung đàn xưa”

Nhạc sĩ Trương Đình Quang, một người em gắn bó và được cố nhạc sĩ La Hối dạy nhạc vào những năm 1940 kể lại: Năm 1936, nhạc sĩ La Hối từ Sài Gòn quay về Hội An sau 3 năm đi học văn hóa và âm nhạc ở đó. Tháng 5.1945, ông bị bắt cùng 12 đồng chí và sau đó bị phát xít Nhật thủ tiêu ở phía tây TP.Đà Nẵng khi vừa 25 tuổi (hiện Hội An đang làm thủ tục công nhận liệt sĩ cho nhạc sĩ La Hối).

Ông La Gia Quảng ở không gian 'Cung đàn xưa' - ảnh do nhân vật cung cấp

Trong chưa đầy 10 năm ấy, ông không chỉ sáng tác, hoạt động yêu nước mà còn là người mở đường cho một trào lưu âm nhạc của Quảng Nam và cả Đà Nẵng… Những tên tuổi sau này như Hoàng Tú Mỹ, Dương Minh Ninh, La Xuân, Lê Trọng Nguyễn, Lan Đài, Nguyễn Hữu Thiết… ít nhiều đã ảnh hưởng hoặc được thụ giáo trực tiếp từ đàn anh La Hối. Phong trào ca nhạc cách Hội An 30 km ở phía bắc là TX.Đà Nẵng, theo nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, lúc đó với những tác giả trẻ như Ngọc Trai, Vũ Hùng, Phan Huỳnh Điểu cũng chịu ảnh hưởng và tác động từ các hoạt động biểu diễn, sáng tác của Hội Yêu nhạc Faifo mà tác giả Xuân và tuổi trẻ ngày ấy đã lập ra và làm hội trưởng…

Những học trò của La Hối ngày nay trẻ nhất cũng đã bước vào tuổi trên 70, có người đã trên 80 hiện sinh sống tại Hội An, bằng tình yêu âm nhạc đã quyết định kế thừa thầy cũ, lập ban nhạc Serenade rồi Cung đàn xưa ngày nay. Có thể kể, đó là Thái Chí Hao (85 tuổi – phong cầm), Hoàng Tú Mỹ (vĩ cầm), La Gia Quảng (piano) và Võ Tấn Nam (mandoline). Họ gắn bó với nhau đến nỗi cách đây vài năm, Võ Tấn Nam đột ngột qua đời vì tai nạn, họ đã bị một cú sốc nặng phải nghỉ diễn một thời gian. Trong căn nhà của cố nhạc sĩ La Hối, thông qua 2 con đường Nguyễn Thái Học và Bạch Đằng ở phố cổ, người cháu gọi ông là chú ruột là cụ La Gia Quảng, năm nay cũng bước vào tuổi 85, tâm sự: “ Từ nhỏ tôi đã theo học và gần gũi chú La Doãn Chánh – tên thật của La Hối – nên tôi hiểu ý nguyện của ông muốn làm được việc gì rạng rỡ cho quê hương Hội An bằng khả năng của ông. Hội An lúc đó không chỉ là một đô thị mà còn là thủ phủ của Quảng Nam, cho nên quy tụ rất nhiều tinh hoa nghệ thuật về đây. Chú Doãn Chánh mong xây dựng một Hội An thành một cộng đồng yêu âm nhạc và cũng có thể nói là yêu Tổ quốc bằng âm nhạc…”.

Nhạc sĩ La Hối

Một gia đình âm nhạc

Tác giả Xuân và tuổi trẻ không chỉ sáng tác hàng chục ca khúc và dạy nhạc, từ hoạt động tuy ngắn ngủi của Hội Yêu nhạc Faifo, ông cũng ký âm lại nhiều tác phẩm nổi tiếng để cho các bạn trong ban nhạc của mình tập luyện. Ông La Gia Quảng cho tôi bản sao hai bài do chính La Hối ký âm là Chant populaire và Down the river of golden dream mà gia đình còn lưu giữ được đến ngày nay.

Nhưng điều quan trọng hơn, sự nghiệp âm nhạc của La Hối vẫn còn tiếp diễn không chỉ bằng các ca khúc Xuân và tuổi trẻ, Gió thiêng liêng nổi tiếng của ông: Ngoài những học trò, La Hối đã tạo một tình yêu âm nhạc cho cả một gia đình; có thể kể đến những người cháu ruột là La Xuân nổi tiếng với bài Mộng Doãn Chánh hay Giấc mơ du tử, La Gia Quảng với Mùa xuân và mơ ước, La Gia Thạnh của ban nhạc gia đình mang tên Thanh Hoa trước năm 1975. Thế hệ tiếp theo, con ông Quảng còn có một keyboard nổi tiếng La Vĩnh Hoàng, một pianist La Vĩnh Sơn và các con cháu gái như La Kim Yến, La Anh Thư, La Tiên Thủy đang tiếp tục nối nghiệp ông cha, đóng vai trò quan trọng trong đời sống âm nhạc ở phố cổ.

Nhà báo Hoàng Duy ở Hội An, khi đề cập đến các con cháu của cố nhạc sĩ La Hối, có lần nói nửa đùa nửa thật: nếu thiếu tiếng đàn của La Vĩnh Hoàng, có lẽ các chương trình nghệ thuật của Đêm phố cổ sẽ chỉ thành công… một nửa!

Khi đề cập đến cố nhạc sĩ La Xuân (mất năm 1966), người yêu nhạc sẽ không quên bài Giấc mơ du tử (sau được đổi thành Mơ về phố Hội), viết theo điệu tango thắm thiết của ông. Bài hát hình thành sau một giấc mơ chỉ một năm sau ngày La Hối hy sinh, khi rời Hội An bước vào cuộc kháng chiến năm 1946. Ông mơ thấy chú ruột La Hối về Hội An và đã viết:

Dừng chân bước quay về Hội An
Vườn xưa mát xanh bao
niềm thương
…Một chiều nắng thu về
Hội An
Nơi đã sống bao nhiêu ngày thơ
Nơi đây có bao người yêu thương
Hội An mến yêu quê hương
tự do…
…Dòng sông vẫn đây
Dòng nước cũ con sông lặng trôi
Than ôi, đó chỉ là mơ thôi…

Tác giả bài viết: Trương Điện Thắng

Một số bài khác đã đăng:

• 18/04/2012 -- Một nét Phù Tang nơi ‘Phố Hội’
• 16/03/2012 -- Phố Hội tình xa
• 07/02/2012 -- Bình yên phố Hội
• 07/01/2012 -- Phố Hội
• 31/12/2011 -- Phố Hội trăng xưa
• 25/12/2011 -- Mưa Phố Hội
• 24/11/2011 -- Áp lực từ dân số ở phố cổ
• 30/10/2011 -- Bình yên Phố Hội
• 22/10/2011 -- Phố Hội trong tôi
• 03/08/2011 -- Thầm lặng mưu sinh trong lòng phố cổ Hội An

Những năm trước, vào dịp này mỗi ngày TP. Hội An chỉ đón khoảng 1.000 khách nội địa và 300 khách quốc tế. Theo các doanh nghiệp dịch vụ du lịch, do năm nay ngày nghỉ lễ kéo dài và cuộc thi pháo hoa quốc tế tại Đà Nẵng được tổ chức nên khách tăng đột biến.

Du khách tham quan phố cổ Hội An. Ảnh: M.HẢI

* Theo số liệu của Trạm kiểm soát  Biên phòng Cửa Đại, bình quân mỗi ngày có khoảng 1.400 người ra đảo Cù Lao Chàm, lượng khách quá đông khiến 60 ca nô cao tốc và 10 tàu công suất lớn phải hoạt động liên tục để đáp ứng nhu cầu du khách ra đảo. Ngoài ra, đảo Cù Lao Chàm còn đón 100 khách VIP tham quan bằng trực thăng.

Minh Hải – Xuân Lan

Báo Quảng Nam

Một số bài khác đã đăng:

• 11/02/2012 -- Khai mạc ‘Ngày Hội An’ tại TP-HCM
• 30/10/2011 -- Hội An đã đón hơn 1,2 triệu lượt khách
• 16/09/2011 -- Công tác PCCC trong quản lý bảo tồn Di Sản
• 20/08/2011 -- Thu hút khách du lịch Nhật Bản đến di sản Hội An
• 20/04/2011 -- Đường phố cổ … cổ hơn phố
• 20/04/2011 -- Hội An, du lịch gắn kết bảo tồn
• 06/05/2010 -- Khách tham quan Cù Lao Chàm tăng vọt
• 26/02/2009 -- Hội An: nhiều khuyến mãi thu hút du khách
• 08/04/2012 -- Ngâm Thơ cho Du Khách
• 14/03/2012 -- Đến Hội An xem Tây xắn quần … đi cấy

Đây là bộ phim có nội dung xoay quanh câu chuyện tình yêu của hai nhân vật chính là anh chàng Huy (do diễn viên Việt Anh thủ vai) và cô Mai (do người đẹp “phụ nữ thế kỷ 21” Lã Thanh Huyền thủ vai). Trong chuyến công tác tại Hội An, với cảnh thơ mộng, hữu tình của Hội An đã làm cho đôi trai tài gái sắc nảy sinh tình cảm. Họ trải qua nhiều kỷ niệm ngọt ngào tại phố cổ Hội An – Nơi bắt đầu tình yêu và khi trở về Hà Nội tình yêu trong họ đã thăng hoa với một kết thúc có hậu.

Một số cảnh quay chính được chọn thực hiện tại Hội An gồm: Bãi biển Cửa Đại, chợ cá, các quầy lưu niệm, đặc sản Hội An, cảnh dạo chơi và tìm hiểu văn hóa tại khu phố cổ…

Phố trăng - Ảnh : Văn Ánh

Nguồn: hoian.gov.vn

Một số bài khác đã đăng:

• 14/02/2011 -- Quay bộ phim Người lính ở phố cổ Hội An
• 01/06/2010 -- Mỹ Tâm đen sạm vì nắng Hội An
• 10/04/2012 -- Chùm ảnh về Hội An trong cuộc thi ‘Việt Nam mến yêu’
• 08/04/2012 -- Ngâm Thơ cho Du Khách
• 06/04/2012 -- Đề xuất Hội An là trung tâm của chiến lược quảng bá du lịch
• 17/03/2012 -- Hội An mến yêu
• 11/01/2012 -- Hội An
• 07/12/2011 -- Xúc cảm Hội An
• 04/12/2011 -- Côn đồ tấn công khách hàng tại Shop vải
• 25/11/2011 -- Hội An

Hội An, Đô thị di sản với hơn 1.390 di tích bao gồm nhiều loại hình kiến trúc thể hiện sự giao lưu, tiếp biến mạnh mẽ giữa các nền văn hoá trong và ngoài nước. Với diện tích đất tự nhiên 61,7km², trong đó gần 15km² diện tích xã đảo Cù Lao Chàm, nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn, tiếp giáp biển Đông, dân số 86.000 người, Hội An được biết đến với đô thị cổ được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào ngày 04/12/1999, một đô thị ven biển với bãi cát trắng mịn, làn nước trong xanh, những làng nghề thủ công truyền thống được bảo tồn khá nguyên vẹn trong xu thế phát triển. Hằng năm, lượng du khách đến tham quan, nghỉ dưỡng ở Hội An ngày càng tăng, chỉ tính riêng trong năm 2011, Hội An đã đón hơn 1 triệu lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng. Kinh tế của Hội An nói chung và thu nhập của người dân nói riêng được cải thiện đáng kể. Có được những thành quả như vậy là nhờ vào sự chỉ đạo, định hướng đúng của Đảng, chính quyền địa phương, đặc biệt là ý thức của người dân trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị của di sản – nguồn lực để phát triển kinh tế du lịch của địa phương – nền công nghiệp không khói.

Trong những năm qua, chính quyền và nhân dân Hội An luôn nỗ lực trong công tác quản lý bảo tồn các giá trị di sản; song song với các định hướng phát triển của một đô thị Hội An Xanh – Sạch – Đẹp, một đô thị sinh thái, chính quyền địa phương luôn đặt mục tiêu hàng đầu là bảo tồn nguyên vẹn các giá trị kiến trúc của tiền nhân. Tuy nhiên, suy nghĩ, nhận thức là như vậy, thực tế Di tích kiến trúc Hội An hiện đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Công tác quản lý, bảo tồn di sản đô thị trong xu thế phát triển của thời đại mà ở đó người dân đang sống, sinh hoạt đã đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết, dung hòa: Bảo tồn giá trị di sản kiến trúc và Phát triển kinh tế, xã hội.

Trước hết, những khó khăn mà chính quyền địa phương, những chủ nhân của di sản đang phải thường xuyên đối mặt là sự xuống cấp của di tích. Các di sản kiến trúc Hội An phần lớn tập trung trong khu phố cổ (hơn 1000 di tích, trong đó chiếm hơn 82% là thuộc sở hữu tư nhân) có niên đại khởi dựng từ trước thế kỷ 19 và hầu hết các cấu kiện chịu lực chính chủ yếu là gỗ, mái lợp ngói âm dương đất nung theo thời gian, tuổi thọ của vật liệu đã “tới hạn”. Bên cạnh đó, do tác động của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của khu vực như nắng nóng, mưa nhiều, nhất là lũ lụt thường xuyên hằng năm nên các di tích hiện đang xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ bị sụp đổ bất cứ lúc nào. Theo thống kê của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản, số lượng di tích cần chống đỡ hằng năm trước mùa mưa bão lên đến hàng trăm, trong đó hàng chục di tích (thường là nhà ở trong khu phố cổ) được khuyến cáo, thậm chí yêu cầu người dân phải di dời đến nơi khác để đảm bảo an toàn trong thời gian có bão, cá biệt có trường hợp phải hạ giải khẩn cấp di tích (nhưng tuân thủ qui định trong công tác bảo tồn – trùng tu) để tránh nguy cơ bị sụp đổ.

Nguồn kinh phí trùng tu cũng là một khó khăn lớn đối với chính quyền và người dân. Để trùng tu một di tích kiến trúc theo đúng các qui định hiện hành về bảo tồn di sản, kinh phí bỏ ra thường gấp từ 3 – 4 lần so với xây dựng một ngôi nhà mới theo kiến trúc hiện đại (tính theo diện tích m² sàn sử dụng), do đó, người dân/chủ di tích rất khó khăn đầu tư với nguồn kinh phí lớn nhưng hiệu quả, diện tích sử dụng bị hạn chế. Trong những năm qua, được sự quan tâm của các Bộ, Ngành Trung ương, chính quyền Hội An cố gắng tập trung mọi nguồn lực tài chính, kêu gọi sự đầu tư trong và ngoài nước để có nguồn kinh phí hỗ trợ người dân trong công tác tu bổ các di tích (người dân, tổ chức là sở hữu các di tích khi triển khai tu bổ các di tích được nhà nước hỗ trợ từ 40 -75% kinh phí tùy thuộc vào giá trị kiến trúc của di tích đó). Tuy nhiên, đôi khi kinh phí từ nhiều nguồn dù sẵn có, thì công tác tổ chức tu bổ chưa chắc đã được thực hiện. Vấn đề về quyền sở hữu, quyền sử dụng cũng đã gây không ít khó khăn cho chính quyền và cả người dân hiện đang sống tại di tích cần tu bổ.

Vật liệu truyền thống phục vụ cho công tác công tác tu bổ cũng là khó khăn không thể không kể đến. Yếu tố về tính chân xác đòi hỏi tuân thủ cả trong nguyên vật liệu sử dụng tu bổ. Để tu bổ một di tích, số lượng lớn ngói, gạch, gỗ, vôi vữa truyền thống được cần đến. Hiện nay, trên địa bàn địa phương, gạch, ngói (ngói cong đất nung truyền thống) không đảm bảo về số lượng, chất lượng và cả về kích thước vật liệu. Ngói sử dụng trong tu bổ thường có kích thước là 16 x 16 x 0,7 (cm), trong khi đó ngói cũ thường có kích thước và độ dày lớn hơn. Nguyên liệu để sản xuất ngói là đất sét bị khan hiếm và pha lẫn cát và nhiều tạp chất, do đó viên ngói thành phẩm sau khi nung thường có độ cong không đồng đều, chất lượng thấp, thậm chí một số lượng lớn ngói tự phân hủy chỉ sau từ 2 – 3 năm sử dụng. Nguồn gỗ để phục vụ cho tu bổ cũng bị khan hiếm do cấm khai thác rừng, và gỗ tu bổ di tích ở Hội An thường là Gỗ Kiềng Kiềng Quảng Nam. Vữa vôi truyền thống do không còn sản xuất nên được thay thế bằng vữa ba-ta (pha trộn giữa xi măng, cát và vôi bột hiện có bán sẵn trên thị trường), do đó công tác trát vữa, lợp mái ngói âm dương bằng vữa vôi với vật liệu được pha trộn như đã nói, cho dù được ủ kỹ trước khi sử dụng nhưng thực tế vẫn không đảm bảo cho công tác tu bổ, đó là yêu cầu về độ dẻo kết dính, sự co giãn vật liệu (giữa vữa vôi và ngói đối với hệ mái) không đồng đều trong quá trình sử dụng dẫn đến hiện tượng co nhót, ngày càng xuất hiện nhiều vết nứt, hở, kéo theo là sự thấm dột mái vào mùa mưa dẫn đến sự nhanh xuống cấp của di tích. Kinh nghiệm, chuyên môn của đội ngũ thợ thi công tu bổ, đội ngũ cán bộ kỹ thuật quản lý trùng tu vẫn còn nhiều hạn chế. Nhận thức, hiểu biết về giá trị di tích chưa đủ cũng là tác nhân gây trở ngại, khó khăn cho công tác tu bổ, thậm chí làm sai lệch giá trị di tích sau khi tu bổ.

Những khó khăn thực tại là vậy, nhưng những thách thức mà công tác bảo tồn ở Hội An đã, đang và sẽ đối mặt cũng là một áp lực lớn cho chính quyền địa phương, những người làm công tác quản lý. Lũ lụt xảy ra hằng năm với tầng suất ngày càng cao, tình trạng biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng trực tiếp đến các di tích ở Hội An. Mực nước biển dâng, vấn đề xả đập của các nhà máy thủy điện ở thượng lưu sông Thu Bồn vào mùa mưa lũ khiến cho mực nước hạ lưu sông Thu Bồn lên nhanh, gây lụt đã ảnh hưởng rất lớn đến các di tích trong khu phố cổ. Nguy cơ cháy nổ cũng thường trực tại các điểm di tích. Những mặt hàng kinh doanh như vải, các đồ lưu niệm bằng gỗ, tre trưng bày dày đặc trong di tích là nguy cơ tiềm tàng để bà “Hỏa” chực chờ viếng thăm bất cứ lúc nào.

Áp lực về phát triển du lịch cũng tác động trực tiếp đến công tác bảo tồn di tích. Du lịch phát triển mạnh đem lại nguồn thu đáng kể cho nguồn ngân sách địa phương, đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, lượng khách đến tham quan Hội An nhiều và tập trung hầu hết tại khu phố cổ (với diện tích chỉ hơn 0,6 km­­²) cộng với người dân bản địa dẫn đến tình trạng cơ sở hạ tầng quá tải. Các loại hình kinh doanh dịch vụ phục vụ du lịch phát triển mạnh, kéo theo diện tích dành cho kinh doanh tăng lên. Cũng với vài chục mét vuông diện tích, trước đây chỉ sử dụng cho nhu cầu ở, nay phải gánh thêm nhu cầu kinh doanh (chiếm hầu hết diện tích của di tích) nên việc cơi nới di tích vẫn âm thầm diễn ra mặc dù các cơ quan quản lý thường xuyên kiểm tra.

Tình trạng bán nhà/di tích đã và đang diễn ra, từ khi Du lịch Phố cổ gắn với Di sản phát triển, bất động sản của Hội An nói chung và nhà cổ trong phố nói riêng có giá trị thương mại rất lớn. Vì vậy, với nhiều lý do khác nhau (phân chia tài sản, cần một số tiền lớn…), các chủ nhân của ngôi nhà đã bán đi những tài sản thừa kế của cha ông. Thay vào đó, những chủ nhân mới hoặc là giới đầu cơ, hoặc là người mua để lấy mặt bằng kinh doanh thì Di tích bây giờ chỉ đơn thuần là điểm kinh doanh dịch vụ, nó không còn là một di tích đúng nghĩa như trước đây: một di tích với sinh hoạt thường nhật của người dân phố cổ, với 3 – 4 thế hệ sống chung dưới một mái nhà, với khoảng sân trời mát rượi đầy hoa lá, bàn thờ tổ tiên luôn nghi ngút khói hương và “đôi mắt cửa” luôn lưu luyến các chủ nhân mỗi sáng bước ra và hân hoan mỗi khi họ trở về. Một số di tích đã không còn nguyên vẹn phần hồn khi thay đổi chủ nhân, các hoành phi, liễn đối, bàn thờ tổ tiên – một kiến trúc, kết cấu đặc thù trong nhà cổ Hội An đã bị tháo dỡ. Tình trạng “rỗng hóa di tích” cũng là thách thức lớn trong công tác quản lý hiện nay.

Các di tích trong Khu Phố cổ là vậy, các di tích vùng ven cũng có số phận không khá hơn. Xu hướng “hoành tráng hóa” di tích đang ngày một có chiều hướng gia tăng. Di tích tín ngưỡng như miếu, lăng hoặc là bị lấn chiếm, xâm hại (nếu nằm trong khu dân cư), hoặc có chăng được cộng đồng dân cư bảo vệ, giữ gìn và được đầu tư cải tạo lại qui mô hơn nhưng đổi lại di tích đã bị “trẻ hóa”.

Các di tích tôn giáo thì mức độ “hoành tráng” được nâng lên một bậc. Các ngôi chùa, thánh thất, nhà thờ trên địa bàn Hội An trước đây với qui mô vừa phải, phù hợp với cảnh quan, con người Hội An thì nay, việc đầu tư mới, cải tạo, tăng qui mô lại là niềm tự hào cho các cơ sở tôn giáo hiện nay. Sự can thiệp của các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội đến các chủ thể, người đứng đầu các cơ sở tôn giáo nhằm hạn chế sự biến đổi giá trị di tích cho dù kịp thời nhưng lý do đưa ra để cải tạo nâng cấp là nhằm phục vụ cho nhu cầu tôn giáo của các phật tử, con chiên tại các cơ sở tôn giáo này… và cứ thế, sự biến dạng di tích tôn giáo trên địa bàn Hội An vẫn là một thách thức.

Việc “đóng băng” bảo tồn các giá trị kiến trúc di tích, đặc biệt là di tích Khu phố cổ Hội An – một di tích sống trong thời đại hiện nay là trái với qui luật phát triển. Tuy nhiên, không vì vậy mà xem nhẹ giá trị di sản của tiền nhân, công tác bảo tồn di tích được chính quyền và cả người dân Hội An hết sức quan tâm. Trong những năm qua, với những nỗ lực trong công tác bảo tồn, Hội An liên tục được UNESCO ghi nhận là một trong những địa điểm bảo tồn tốt các giá trị di sản văn hóa ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Bên cạnh những điều kiện thuận lợi về tự nhiên (biển, đảo), Hội An cũng đã kế thừa các giá trị di sản vốn có, giá trị tạo nên thương hiệu Hội An để tạo động lực cho phát triển du lịch. Theo kết quả khảo sát của Hiệp hội Du lịch Mỹ (USTOA), Việt Nam là quốc gia đứng đầu trong danh sách được du khách quốc tế lựa chọn khám phá trong năm 2012, đặc biệt hơn, Di sản văn hóa thế giới phố cổ Hội An (cùng với thành phố vì hòa bình Hà Nội) được lọt vào tốp 10 điểm đến hấp dẫn của châu Á trong năm 2011.

Tác giả bài viết: Võ Đăng Phong
Nguồn tin: Trung tâm BTDS Hội An

Một số bài khác đã đăng:

• 13/11/2011 -- Hội An: Chùa Cầu có nguy cơ sụp
• 16/09/2011 -- Công tác PCCC trong quản lý bảo tồn Di Sản
• 16/09/2011 -- ‘Rỗng ruột hóa’ di sản
• 30/08/2011 -- Tu bổ di tích ở Hội An: Nan giải vật liệu xây dựng
• 11/05/2011 -- Gìn giữ những giá trị lâu bền
• 07/03/2011 -- Di sản trước ‘cơn lốc’ đầu tư du lịch
• 30/06/2010 -- Hội An: Một nhà cổ sập đổ
• 09/12/2011 -- Thông qua đề tài ‘Biến dạng di tích kiến trúc trong khu phố cổ Hội An – Thực trạng và giải pháp’
• 07/12/2011 -- 162 tỷ đồng cho Bảo tồn Di sản Văn hóa tại Cẩm Thanh – Hội An
• 31/10/2011 -- Quá tải lượng khách tại Chùa Cầu

Cùng với những dãy phố nhỏ mái ngói âm dương phủ rêu phong nép mình bên dòng sông Hoài, Chùa Cầu là điểm đến được những Người Hội An tự hào nhắc đến cho những khách phương xa. Có người nói, chưa đến Chùa Cầu như chưa đặt chân đến Hội An!

Chiếc cầu được dựng nên từ tiền của thương nhân người Nhật Bản sinh sống và buôn bán ở Hội An vào thế kỉ 17. Như cách người Việt vẫn “điểm danh chỉ tên” cây cầu được gọi là Cầu Nhật Bản – như một cách lưu dấu người tạo nên cầu. Đây là công trình kiến trúc duy nhất được coi là có gốc tích Nhật Bản còn lại. Nằm ở đoạn tiếp giáp đường Nguyễn Thị Minh Khai và Trần Phú.

Không chỉ đơn giản là mang đến sự thuận lợi giao thông, Cầu Nhật Bản còn đậm đầy nét văn hóa phương Đông. Xét theo thuật phong thủy, thì cây cầu như một thứ bùa yểm trấn trạch biến đất dữ thành an.

Theo truyền thuyết, ngôi chùa được xem như một thanh kiếm đâm xuống lưng con quái vật mamazu, khiến nó không quẫy đuôi, gây ra những trận động đất. Năm 1653, người ta dựng thêm phần chùa, nối liền vào lan can phía bắc, nhô ra giữa cầu nên từ đó người dân địa phương gọi là Chùa Cầu.

Điểm đặc biệt của ngôi chùa này là trong chùa không thờ Phật mà thờ Bắc Đế Trấn Võ – vị thần bảo hộ xứ sở, ban niềm vui và hạnh phúc cho con người, thể hiện khát vọng thiêng liêng mà con người muốn gửi gắm cùng trời đất nhằm cầu mong mọi điều tốt đẹp.

Cầu có chiều dài gần 18m. Kết cấu các phần của cây cầu được thiết kế khá công phu, tỉ mỉ. Đường nét kiến trúc của cầu chủ yếu là những đường ngang và góc cạnh, nhưng không thiếu sự mềm mại. Nhìn từ xa, cây cầu như một chiếc gương bát quái.

Chùa cầu có nhiều đường nét ngang, góc cạnh nhưng vẫn không thiếu sự mềm mại. Ảnh: X.T

Phần mái cầu được lợp bằng những lớp ngói âm dương. Ở những đầu xà, được đính kèm những chiếc đĩa men xanh đủ họa tiết. Trên đỉnh, biểu tượng rồng chầu nguyệt được cách điệu.

Cầu có mái che khá độc đáo, ở giữa là lối qua lại kiểu cầu vòng, hai bên có hành lang hẹp để làm nơi nghỉ mát với bảy gian bằng gỗ. Cột chống và xà nhà có sự cân xứng, khối vuông. Mặt chính của chùa hướng ra bờ sông Hoài.

Hai đầu cầu có tượng thú bằng gỗ đứng chầu, một đầu là tượng chó, một đầu là tượng khỉ. Tương truyền đó là những con vật mà người Nhật sùng bái, thờ tự từ xa xưa (cũng có thể xuất phát từ ý nghĩ cây cầu xây từ năm thân đến năm tuất mới hoàn thành).

Chùa Cầu được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia năm 1990. Chùa Cầu đã trải qua ít nhất sáu lần trùng tu song vẫn giữ được nét cổ kính nguyên thủy của nó. Hình ảnh chùa Cầu có trên tờ tiền 20.000 đồng bằng polymer của Việt Nam.

Xuân Tùng

Báo Tiền Phong

Một số bài khác đã đăng:

• 15/09/2011 -- Hội thảo quốc tế Hội An tại Tokyo – Nhật Bản
• 11/04/2011 -- Cầu nguyện cho Nhật Bản bên sông Hoài, Phố Hội
• 17/03/2011 -- Cuộc biểu dương của hợp xướng
• 27/11/2010 -- Phố Hội của tôi
• 19/10/2010 -- Hội An mùa nhớ khói
• 22/08/2010 -- CHƯƠNG TRÌNH: ‘GIAO LƯU VĂN HOÁ HỘI AN-NHẬT BẢN’ LẦN THỨ VIII, 2010
• 11/10/2009 -- Thầy thuốc ghép ốc thành tranh
• 07/05/2012 -- Người phố Hội: Gia đình âm nhạc họ ‘La’
• 21/03/2012 -- Hội An – tác phẩm sống của Nguyễn Sự
• 19/03/2012 -- Bí thư Thành ủy Hội An được trao tặng giải thưởng văn hóa Phan Châu Trinh

BĐBP Đồn BP Cù Lao Chàm phổ biến quy chế bảo vệ an ninh quốc phòng cho người dân tham gia làm du lịch.

Biển đãi người …

Chỉ nằm cách đô thị cổ Hội An chừng 12 hải lý, Cù Lao Chàm đang dần trở thành một “thiên đường du lịch” trong tầm với, có đủ rừng già, biển xanh, bãi cát vàng, hệ thực vật vô giá, hải sản đặc hữu, đa dạng. Quan trọng hơn nữa, đây thậm chí là hòn đảo đầu tiên thành công với mô hình du lịch “home stay”. Theo đó, du khách đến đây có thể ở lại nhà dân, tham gia vào đời sống của cộng đồng biển hiền hòa và trong lành. Dân sống trên đảo đặc biệt thân thiện và rất khéo làm dịch vụ du lịch. Không phải mảnh đất du lịch nào cũng có được tỉ lệ dân làm dịch vụ chiếm đa số như Cù Lao Chàm, dù hòn đảo chỉ có 584 hộ dân với khoảng 1.854 nhân khẩu.

Nhìn từ bãi biển Mỹ Khê của Đà Nẵng, Cù Lao Chàm giống như một viên ngọc màu lam thẫm nổi trên nền nước xanh của đại dương. Nhưng thật ra, đây là một cụm đảo gồm 8 hòn đảo lớn nhỏ: hòn Lao, hòn Dài, hòn Mồ, hòn Lá, hòn Tai, hòn Ông, hòn Khô Mẹ, hòn Khô Con. Cù Lao Chàm còn có khu rừng cấm trên biển trong lòng Khu Dự trữ sinh quyển thế giới và Khu Bảo tồn biển. Hệ thực vật trên đảo có khoảng 499 loài thuộc 352 chi, 115 họ của 5 ngành thực vật bậc cao với nhiều loại lâm sản quý như gõ, kiền kiền, dẻ, chua, mây… Có khoảng 228 loài cây làm thuốc thuộc 107 họ thực vật với nhiều loại dược liệu quý như mã tiền, sơn máu, ngũ gia bì, cỏ nhung, trầm hương. Đã có thời kỳ, hòn đảo rơi vào tình trạng bị khai thác kiệt quệ nguồn dược liệu, lâm thổ sản quý hiếm và nếu không kịp thời ngăn chặn thì có thể, kho báu tự nhiên này đã vĩnh viễn biến mất trên hòn đảo xanh.

Và nỗ lực gìn giữ này đã được đền đáp. Thế hệ trẻ con trên đảo bây giờ đã có nhận thức rõ ràng về nơi mình sống. Hòn đảo xanh xa lạ với túi nilon, với việc xả rác nơi công cộng. Một ngư dân đang vá lưới trên đảo nói với tôi một câu chuyện thú vị rằng: Trước đây, ông thường dùng dây gai, các loại dây rừng trên đảo để đan lưới đánh cá, dùng chĩa đâm từ cây rừng săn cua. Hồi đó, cá tôm nhiều tới mức chỉ vài ba tấm lưới sơ sài “lượm” từ tự nhiên cũng kiếm đủ sản vật từ biển. Bây giờ, lưới đánh cá bán sẵn bằng nilông, mắt dầy lắm mà cá tôm thì ngày càng ít đi. “Nhà mình có làm du lịch không?”. Tôi hỏi những ngư phủ đang vá lưới ở mé sân Lăng Ông. Họ đều cười nói: “Không làm du lịch thì nên đi khỏi Cù Lao Chàm cho rồi!”.

Một nghiên cứu lịch sử cho rằng, Cù Lao Chàm cách đây 3.000 năm đã có cư dân sinh sống. Đây là hòn đảo nằm ở cửa ngõ thương cảng Hội An, được cả thế giới biết đến vì cuộc khảo cổ đình đám về một con tàu bị đắm khi qua đây chứa đầy cổ vật. Dấu vết của cuộc giao thoa văn hóa sản sinh từ một thời hòn đảo thịnh vượng vẫn còn và cho đến nay vẫn là một phần không tách rời của văn hoá miền đất thương cảng cổ Hội An. Nhiều di tích lịch sử thuộc văn hóa Sa Huỳnh, Chămpa, Đại Việt vẫn còn trên đảo. Du khách nước ngoài từng nhận xét: Cù Lao Chàm có được sự thâm trầm, êm đềm, đầy chiều sâu văn hóa nhưng lại có thêm sự thoáng đạt, rộng mở của một hòn đảo sạch với nắng biển chan hòa. Không mảnh đất nào có thể có một tiềm năng du lịch tốt hơn thế: Có hàng ngàn năm lịch sử sau lưng, đầy lợi thế cạnh tranh biển đảo.

Cù Lao Chàm có diện tích 15km2, chủ yếu là núi rừng. Phần đất lập nên các khu dân cư không nhiều, chỉ có những vùng đất thấp thoai thoải chòi ra biển ở bãi Làng, bãi Hương. Hòn đảo chỉ có thể làm du lịch trên những gì sẵn có, chứ không thể mơ đến một không gian lớn với nhiều công trình xây dựng tiện nghi hoặc rộng rãi. Sức ép về dịch vụ cho số du khách tới đảo ngày một đông là một thực tế. Vì thế mới nói: Việc khuyến khích cư dân đảo chuyển cơ cấu nghề nghiệp từ ngư nghiệp sang dịch vụ du lịch, lấy ngay nơi mình sống, nhà ở, nghề nghiệp truyền thống, thói quen sinh hoạt của mình ra làm du lịch là việc “lợi cả đôi đường”. Người dân đảo trực tiếp tổ chức cung cấp dịch vụ du lịch, cho khách du lịch lưu trú tại nhà, phục vụ ăn nghỉ, giới thiệu bán đặc sản do chính mình săn được, tổ chức cho du khách đi thăm thú, lặn biển, bơi thúng, kéo lưới, đi biển cùng ngư dân, thậm chí là quảng bá du lịch cũng chính từ hình thức này. Dưới sự hướng dẫn của các nhà quản lý du lịch, các hoạt động của từng gia đình ngày càng trở nên chuyên nghiệp.

… Đến vạc cả thân mình

Bà Lê Thị Năm, một người dân đảo lâu năm có khuôn mặt nhân hậu đặc trưng của biển miền Trung, bày ra cho tôi xem những loại lá thuốc bà hái được ở rừng về sao tẩm, phơi khô, sau đó bán cho khách du lịch. Khó có thể tin những loại lá cây này có thể mang lại cho gia đình bà khoản tiền vài chục triệu mỗi tháng. Đây chính là những loại lá từ rừng Cù Lao Chàm khi kết hợp với nhau tạo thành một toa thuốc rất đắt hàng ở nơi này. Du khách nào tới đây cũng mua những loại lá đã sao khô về làm vị thuốc nấu nước uống để giải nhiệt. Trước đây, người dân đảo vẫn thường dùng lá nấu nước uống hàng ngày như trà. Nhưng dần về sau, nhiều người biết đến tiếng các thảo dược của rừng Cù Lao Chàm nên đều muốn mua mang về. Có cung thì ắt có cầu và thế là, nó trở thành một mặt hàng. Coi chừng, sự “tích tiểu thành đại” này có thể một lần nữa khiến kho thảo dược rừng Cù Lao Chàm kiệt quệ.

Ngư dân Cù Lao Chàm làm du lịch vẫn giữ nghề truyền thống đánh bắt thủy hải sản. Ảnh: TTH

Những phụ nữ chuyên đi hái lượm các loại thảo dược cho biết, nhiều khi vào mùa du lịch hè, khách mua đông quá, khan hiếm lá thuốc, họ phải lặn lội vào rừng miền Tây Quảng Nam để kiếm thêm. Một số loại cây trước đây có trên đảo bây giờ không còn thấy bóng dáng đâu nữa. Lấy cái tiếng là thảo dược Cù Lao Chàm, người ta lại mang về từ khắp nơi những loại lá thay thế, có loại chỉ cùng chi họ, chứ không phải đích thị là cây thuốc đó, sống trên chất đất đó. Người bán và người mua đều hồn nhiên cung cấp, sử dụng, chẳng ai biết chắc chắn rằng, những lá thuốc này thực ra có tác dụng gì.

Sản vật rừng đã vậy, biển cũng đang bị vạc dần đi để làm du lịch. Những loại cua đá, ốc vú nàng, ốc hương giờ chỉ thoảng có mặt trên đảo. Vào giờ chợ chiều, vài rổ ốc loại, nhum gai bày bán ngay trên lối đi của du khách và dân đảo. Một vài người than phiền rằng, dịch vụ du lịch ở đây đã bắt đầu có giá “trên trời” do người dân tự phát kinh doanh du lịch. Đầu năm 2012, Cù Lao Chàm chuẩn bị cho ra đời hợp tác xã đầu tiên hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch. Hợp tác xã kiểu mới này sẽ hoạt động theo kiểu nghiệp đoàn, các xã viên được hỗ trợ cả kiến thức làm du lịch. Đây thực chất là cách làm đã quen thuộc với người dân đảo làm du lịch lâu năm. Hơn nữa, trước đây, họ từng được các công ty du lịch và Trung tâm Bảo tồn biển hỗ trợ để làm du lịch home stay. Đây là một trong những hợp phần sinh kế của Dự án bảo tồn biển – người dân có cách làm giàu thì biển mới có thể bảo tồn được. Phương châm đó là xương sống để các khu du lịch biển phát triển. Với Cù Lao Chàm, dù là sinh kế ra sao thì vẫn phải đảm bảo là một hòn đảo quốc phòng. Người dân phải cam kết bảo đảm an toàn hàng hải, đối ngoại nhân dân, giữ hình ảnh trong lành của hòn đảo …

Nguồn: Báo Biên Phòng

Một số bài khác đã đăng:

• 22/10/2011 -- Những chuyện ‘kỳ lạ’ chỉ có ở Cù Lao Chàm
• 26/09/2011 -- Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm: Song hành bảo tồn và sinh kế
• 21/09/2011 -- Cù Lao Chàm đã có hệ thống quản lý chất thải rắn
• 14/06/2011 -- Dán nhãn sinh thái cho cua đá
• 19/05/2011 -- Tìm hướng phát triển cho du lịch Cù Lao Chàm
• 08/02/2011 -- Cù Lao Chàm – Đậm văn hóa tín ngưỡng truyền thống
• 20/12/2009 -- 50.000 USD bảo tồn cua đá và dừa nước tại Hội An
• 24/08/2009 -- Bảo vệ sinh thái, Cù lao Chàm cấm kinh doanh Cua đá
• 21/04/2012 -- Bảo tồn di tích kiến trúc ở Hội An – khó khăn và thách thức
• 10/04/2012 -- Lễ tạ nghề ở xứ Cù Lao

PHẠM PHÙ SA

* Kính tặng trường cũ và những người thầy khả kính của tôi.
* Kỷ niệm 60 năm thành lập trường trung học Trần Quý Cáp Hội An (1952-2012)

Đã 29 tết mà thời tiết cứ như ngày giáng sinh, mưa lất phất, gió buốt thấu xương. Rời đơn vị, tôi vác ba lô cuốc bộ ra đường lộ chính tìm phương tiện quá giang xuống Nam Phước đón xe về nhà trong tâm trạng háo hức vô hạn. Năm nay không có ba mươi mà , ngày mai đã là mồng 1 tết .

Đơn vị tôi ( công trường đường bộ 104 ) đóng trên một ngọn đồi có tên goi là Chiêm Sơn ( dân địa phương gọi là Diêm Sơn ), một vùng núi non trung du thuộc địa phận huyện Duy Xuyên . Nghe nói nơi này xưa kia là vùng đất thiêng của người Chăm. Hậu duệ của họ đến nay vẫn còn sống ở đấy, qua nhiều đời sống chung với người Việt rất khó để nhận biết đâu là Việt, đâu là Chăm . Từ mối lương duyên Chế Mân – Huyền Trân, thần dân họ sau này rất nhiều sinh linh ra đời mang hai dòng máu. Những người dân địa phương bảo rằng : hễ nhìn vaò mắt người nào thấy thăm thẳm màu núi rừng thì đó là hậu duệ người Chăm”. Thật vậy, nhất là con gái, có “đôi mắt người Sơn Tây” của Quang Dũng, thâm u và đẹp lạ lùng.

Không khí đón xuân trong khắp ngõ xóm đã khẩn trương lắm rồi, nhà nhà rộn ràng gấp gáp, vậy mà công trường tôi đến hôm nay mới được nghỉ tết vì phải hoàn tất nốt đoạn lát đá rải nhựa cuối cùng để bàn giao cho địa phương. Năm nay mưa kéo dài, công tình không hoàn thành kịp tiến độ.

Liên hoan tổng kết xong ai cũng nóng ruột về nhà. Chiếc ba lô của tôi nặng hơn vì mấy bộ quần áo công nhân và số hàng công nghệ phẩm mua theo tem phiếu. Nào sữa, đường, bột ngọt, một ít bánh ngọt và đồ đạc mua thêm tại các cửa hàng quốc doanh. Thêm mấy gốc cây khô, đá núi có hình thù kỳ dị tôi thu nhặt được trên công trường, đem về làm trang trí cho vui, tất cả tôi cho vào ba lô, còn lại buộc chặt chẽ cho vào một chiếc túi khác mang theo; ước cũng trên ba mươi ki lô. Đường từ Diêm Sơn xuống Nam Phước phải trên chục cây số. Từ doanh trại ra đã quá 2 giờ chiều, tôi lầm lũi đi, mỗi lúc chiếc ba lô như càng nặng thêm. Gió núi thông thốc mang hơi lạnh của nước đá phả vào mặt. Toàn thân tôi tím tái khi trên người chỉ có bộ trang phục công nhân bạc màu và thêm 1 chiếc áo công nhân khác khoác thêm. Thời ấy xe cộ đâu dễ dàng như bây giờ; mà nếu có, honda cũng khó huống là xe hơi. Đường sá rất khó đi, mưa xuống là đất đỏ bầy nhầy, nắng lên là tung bụi. Đó là lý do công trường chúng tôi có mặt ở đây.

Cuối đông, làng xóm quạnh hiu, Thi thoảng mới thấy một chiếc xe đạp chạy qua và lần nào tôi cũng đưa tay vẫy để hi vọng, bất kể có phương tiện gì đi cùng chiều; biết là người ta đi làm đồng về cũng vẫy, một chiếc máy cày cũng vẫy . Kệ, quá giang được đoạn nào hay đoạn ấy. Lầm lũi đi mà đầu óc cứ quay về dĩ vãng, nhớ quay quắt cái thời học sinh.

Ngày ấy niên khóa 1971-1972, tôi –một học sinh nghèo thi đỗ vào đệ thất của một trường công lập danh giá mang tên chí sĩ –nhà giáo Trần Quý Cáp. Vinh dự lắm, thời ấy để vào được cái ngưỡng cửa ngôi nhà tri thức, bước lên cái nấc thang đầu tiên mà sau này sẽ đưa tôi đến cửa ông Tú, ông Cử dễ có mấy ai. Tôi nhớ như in số báo danh của mình, con số “gánh” 646, con số đã và sẽ đi theo đến hết cuộc đời tôi.

Cậu em con bà dì đã là học sinh ban C, lớp đệ nhị của trường ( lớp 11 bây giờ ) đi xem bảng niêm yết trúng tuyển, hộc tốc chạy về báo tin. Tôi chưa tin, chen lấn giữa rừng người vào tận chiếc bảng lưới để dò xem cho kỹ. Tôi chỉ thực sự tin là mình đã đậu khi số báo danh đập vào mắt, khỏi phải nói tôi vui sướng nhường nào. Má tôi rạng rỡ :

- Thấy chưa, trước khi đi thi, tau nấu xôi bắt ăn là đậu liền !

Tính Ba ít nói, ngày vui khóe mắt rưng rưng. Tuy nghèo, ba cũng cố gắng làm một cái tiệc mừng, gọi là để tạ ơn ông bà cô bác bề trên phù hộ cho tôi được đỗ đạt hiển vinh, cả xóm đến chúc mừng.

Thế rồi bao nhiêu kỷ niệm vui buồn dưới mái trường yêu dấu ấy, đã 3 mùa phượng hồng thắp lửa “ve kêu gọi hè sang ”; chiến tranh loạn lạc, bạn bè ly tán , một số chuyển trường đi xa , và chỉ còn hơn 1 tháng nữa là sắp đến mùa hè thứ tư , trong lúc chúng tôi đang chuẩn bị kế hoạch cho một cuộc chia tay đầy lưu luyến của năm cuối cùng trung học đệ nhất cấp để chuyển lên học đệ tam thì quê hương giải phóng .

Ngày tôi ôm vở trở lại trường thì bạn bè xưa chỉ còn dăm ba đứa, lại thêm nhìn đâu cũng thấy thơ cụ Tú Xương mà ai đó đã “chế” lại , viết chằng chịt bằng bất cứ chất liệu gì có thể và “”đăng tải” bất cứ chỗ nào .

“Sự học ngày nay lỡ vỡ rồi
Mười thằng đi học, chín thằng thôi…”

Lớp được biên chế lại, tôi lạc vào giữa chốn xa lạ, một thế giới chưa từng đặt chân đến; lạ lẫm bàn bè , lạc lõng thầy cô. Buồn chán và đói. Cái đói mà lớp trẻ sau này nghe thuật lại vẫn không thể tin. Đến bây giờ và còn lâu nữa người ta sẽ còn nhắc đến “cái đói sau bảy lăm”. Quả là kinh hoàng! Và, cũng vì cái đói mà nhà thơ Hoàng Lộc ( cựu học sinh TQC ) đã trút cái bực bội lên cụ Nguyễn Công Trứ trong bài thơ gây tranh cãi “Nói chuyện đói với Nguyễn Công Trứ ” như một lời đối thoại với Tồn Chất tiên sinh và tự thoại với mình . Con đường học vấn của tôi bị rẽ ngoặt từ đó, và để giải quyết gánh nặng kinh tế gia đình, tôi quyết định đi công trường làm công nhân.

Bầu trời như nặng thêm màu chì, tôi cứ cuốc bộ và quá giang như thế, cuối cùng rồi cũng đến được nơi cần đến. Từ Nam Phước tôi đón xe khách tuyến đường Tam Kỳ – Đà Nẵng để xuống ngã ba Vĩnh Điện về Hội An. Chiếc xe hơi chạy than nóng hầm hập với nhiệt lượng than đá và hơi người quá tải không làm vơi bớt cái lạnh. Khi xe dừng , khó khăn lắm tôi mới bám được một tay trên thanh sắt ngang ở mui xe và chen chúc ghé được một chân trên cái bửng sau xe đã han gỉ , chưa biết nó sẽ bung ra lúc nào ! Chiếc xe như ông lão chống gậy, chậm chạp lê từng bước mệt nhọc, đến được thị trấn Vĩnh Điện đã hơn 6 giờ tối.

Xe dừng, chỉ duy nhất một hành khách xuống xe, đó là tôi. Đa số họ điểm đến là bến đỗ cuối cùng. Chiếc xe lại hối hả chuyển bánh thẳng hướng Đà Nẵng.

Đường Vĩnh Điện – Hội An giờ này không có xe khách, chỉ toàn xe ôm. Thời đó không dễ để tậu một chiếc xe máy, đa phần là xe mua hồi năm sáu tám, bảy mươi, lúc còn làm ăn thư thả. Ngoài những người hành nghề xe ôm chuyên nghiệp, dân thành phố khá giả lúc ấy mua xe chỉ là phương tiện đi lại thuần túy và là tài sản giá trị. Bây giờ chính nó lại là “lao động chính” nuôi sống gia đình.

Lúc bấy giờ, dân vùng nông thôn thì còn nhờ củ khoai trái bí, dân thành phố đói đến vàng mắt ra.

Quái lạ, mọi khi xe khách đến, chưa kịp dừng đã thấy lũ lượt các “bác tài xe ôm” đổ xô đến vây lấy, chào mời, lôi kéo. Vậy mà hôm nay im ắng lạ thường. Trời lại lất phất rắc hạt, tôi mở ba lô lấy áo mưa, nghĩ bụng:

- Thôi, cứ đi được chừng nào thì đi, thể nào cũng gặp một xe, lo gì !

Không thể chờ, tôi khoác ba lô vội vã rảo bước.

Trời đã nhá nhem, các nhà bên đường lác đác đã lên đèn. Những bếp lửa nấu bánh chưng, bánh tét đỏ rực ở góc sân , đây đó thậm thịch tiếng chày giã bánh nếp, bánh nổ…Tại các ngõ xóm, các cổng chào với những băng rôn, cờ xí được dựng lên. Tuyệt không có bóng dáng một chiếc xe ôm. Có lẽ họ đã về nhà còn lo sửa sang, chùi rửa , cúng xe, lo dọn dẹp nhà cửa đón ông bà ! đường Vĩnh Điện – Hội An hơn chục cây số . Tôi thầm nhủ :

- Kiểu này chắc lại phải lội bộ nữa đây !

Nghĩ đến đoạn đường phải đi mà thêm ngao ngán .

Đi được khoảng hơn cây số thì từ phía Hội An một chiếc xe hối hả phóng lên, nhìn qua “kiểu dáng” từ xa ai cũng nhận ra ngay đó là xe ôm bởi những “thiết kế đặc biệt” để có thể chở hàng cho những chị con buôn. Còn tôi, thoáng qua thôi, một đứa trẻ con cũng biết là khách đường xa đang nôn nóng về nhà ăn tết.

- Có thế chứ , đang muốn rã cặp giò ra đây này- Mắt tôi sáng lên.

Không đợi tôi vẫy gọi. Thấy tôi, chiếc xe trờ tới, dừng ngay trước mặt. Bác tài, độ ngoài bốn mươi, áo mưa trùm kín đầu nhẹ nhàng hỏi :

- Anh về Hội An hay Lai Nghi . ? Công nhân về tết à ?

- Dạ , cháu về Hội An ạ.- Tôi nhanh nhảu đáp.

- Đoạn nào ?

- Dạ, Miếu Ông Cọp !

- Miếu trên hay dưới ?

- Dạ Miếu Ông Cọp xóm mới, khu Xuân mỹ , đường ra chùa Chúc Thánh .

- Chà, đất cát hơi khó đi đó nghe.- Bác tài phân trần .

Hội An hồi đó có nhiều Miếu Ông Cọp, nhưng “miếu trên” mà mọi người thường hay nhắc đến là miếu Xóm Mới – xóm tôi ở. Miếu “xóm dưới” thuộc phường Sơn Phong, cách chỗ tôi khoảng 1 cây số, đường về chỗ tôi xa hơn, hẹp, lại khó đi.

Thấy tôi lưỡng lự, bác tài xuống xe, bỏ mũ áo mưa ra khỏi đầu, tiến lại. Lúc này mưa đã dứt hạt. Tôi bàng hoàng như không tin ở mắt mình khi nhận ra đó là thầy R…một giáo sư dạy ở trường; có lẽ thầy không nhận ra tôi. Cũng phải thôi, mỗi năm có đến gần ngàn học sinh mới vào trường, làm sao thầy biết mặt biết tên tất cả. Thường thì những học sinh nổi bật nhất hoặc là thật giỏi, hoặc là quá cá biệt mới tạo được sự chú ý với các thầy cô, đằng này tôi còn là một học sinh chưa được thầy dạy qua dù là một tiết. Tôi đâm ra bối rối chưa biết phải xử sự làm sao thì thầy vồn vã:

- Sao về trễ vậy ? chắc đơn vị ở xa à ? trễ quá xe đâu mà đi , mấy ông kia về cả rồi, may mà còn tôi lảng vảng… Thôi lên xe đi –vừa nói Thầy vừa xốc cái ba lô gần bốn chục ký của tôi đặt phía trước.

- Dạ, chú ơi…cháu…- Tôi lúng túng giữ tay thầy lại.

- Sao vậy ? có cái gì dễ vỡ trong này sao?

- Dạ, không phải. Cháu …cháu gần tới nhà rồi.

- Ủa, sao lúc nãy anh nói về xóm mới –Miếu Ông Cọp ?

- Dạ đúng. Nhưng đó là lát nữa kia, còn bây giờ cháu phải ghé nhà người bà con để gửi quà tết. Gần đây, cách mấy cái nhà nữa thôi chú ạ – Tự nhiên tôi bỗng nảy ra sáng kiến, đưa tay chỉ hú họa một ngôi nhà phía trước.

Thầy vẫn chưa rời tay khỏi ba lô:

- Thôi mà, tôi không có lấy đắt đâu. Cuốc cuối cùng rồi về lo việc. Anh cũng phải về cho kịp, trời tối rồi đó.

Tôi cố gắng khẳng định :

- Thật mà , cháu phải về nhà bà con. Lát nữa thằng em con bà dì chở cháu về. Nhà có xe chú ạ. Cháu cảm ơn chú, phiền chú quá.

Nghe đến đây, thầy buông tay khỏi chiếc ba lô, vẻ mặt buồn rười rượi nhưng cũng cố vớt vát:

- Thì …tôi chờ, có sao đâu. Tôi chỉ lấy đủ tiền xăng thôi cũng được, ở dưới đó chạy xe không lên đây rồi…Thôi, về với tôi đi, để em nó chở về rồi lại chạy lên tội nghiệp nó. Trời tối rồi, mưa gió mà đoạn dưới kia đường vắng, không có nhà, nguy hiểm lắm.

- Cháu nói thật mà, chú không tin sao ?

Tôi khoác ba lô lên vai, tiếp tục rảo bước, thầy nổ máy chầm chậm đi theo.

- Dạ, thằng em cháu lì lắm, nó đi quen rồi, nhà nó ở đây , ai mà dám làm gì hả chú ? vả lại nhà cháu cũng gởi đồ lên nữa. Đằng nào nó cũng phải xuống mà. Đây, tới nhà rồi, thôi, chào chú, chúc chú và gia đình một mùa xuân vui vẻ đầm ấm ạ.

Để thầy tin, đành phải liều với giải pháp tình thế. Làm ra vẻ người thân, tôi mạnh dạn bước vào cổng một ngôi nhà bên đường và gọi lớn.

- Dì ơi, dì có ở nhà đó không ?

Trong nhà không có ai, hình như tất cả đang ở nhà dưới. Tôi tự nhiên đi thẳng vào nhà. Định bụng nếu có ai ra hỏi thì bảo ghé xin nước uống, đi đường xa mà. Vẫn không thấy ai lên tiếng, phía vườn sau vang lên rộn rã tiếng nói cười. Ngoài kia, tiếng máy xe rồ ga , xa dần, xa dần…

Ước lượng chiếc xe đã khuất hẳn sau đoạn cua , tôi tiếp tục hành trình. Lòng lại thầm cầu mong một chiếc xe ôm khác xuất hiện với tôi, tôi không biết mình có thể đi bộ thêm được bao lâu khi đôi chân cũng đã phồng rộp lên vì đôi giày vải. Tôi mong sẽ có ai đó, không phải một mà là hai người làm hành khách của thầy để thầy vui với chuyến xe cuối cùng trong đêm ba mươi, và khi đã đón được khách thì thầy sẽ không quay trở lại nữa, tôi sợ phải gặp lại thầy .

Chiếc ba lô càng lúc càng nặng hơn, hai vai đau nhừ phải trở bên liên tục . Bây giờ nó lại được cộng thêm sức nặng của tâm tư. Lòng tôi chùng xuống với bao ý nghĩ ám ảnh không rời. Trước mắt tôi hiện lên hình ảnh thầy với khuôn mặt sạm đen gầy gò, co ro trong chiếc áo mưa cũ dưới cái mưa lạnh buổi tàn đông mà lòng nghe quặn thắt. Tôi tự trách mình đã không là người khách cuối cùng mang niềm vui nhỏ đến với thầy . Tôi cứ ray rứt hình dung hình ảnh thầy trở về nhà với chiếc xe không và với bình xăng đã cạn cùng chiếc túi kẹp lép. Tôi muốn gào to lên hai tiếng “Thầy ơi !” mà sao chẳng thành lời. Tôi lại tự trách sao không gởi biếu thầy một món quà nho nhỏ trong số hàng tết mà tôi đã cho tất cả vào chiếc ba lô kia ! nhưng như thế là tôi phải gọi người xe ôm ấy bằng thầy, nghĩa là phải để cho thầy biết về tôi, mà điều này tôi không bao giờ muốn. Thầy sẽ xử xự ra sao nếu biết rằng tôi đã nhận ra thầy ? tôi lo lắng cái tư thế của một người thầy chạy xe ôm trước một học sinh cũ của mình ! Thôi, thà rằng cứ như vậy còn hơn. Nỗi buồn và sự trống vắng của thầy cùng với chuyến xe cuối đêm ba mươi rồi cũng sẽ vơi đi khi giao thừa đến, nhưng với tôi, nó đã đeo đẳng suốt mấy chục năm ròng !

Cho đến tận bây giờ, trong tôi vẫn cứ hiện hữu hai luồng tư tưởng đối nghịch. Một tự trách, tự giày vò; một hài lòng với cách hành xử đó. Hài lòng vì một lẽ tôi không thể tự cho phép mình ngồi trên chuyến xe ấy cho thầy chở, tôi không thể thuê và tự tay trả công thầy bằng giá trị đồng tiền, cho dù đó là đồng tiền chính đáng của cả hai. Đời thầy đã làm người lái đò cần mẫn chuyên chở bao nhiêu học sinh qua sông, nhưng tuyệt đối tôi không thể làm người khách qua đường của thầy trong trường hợp đó.

Về sau, mỗi chuyến về phép hoặc nghỉ cuối tuần, trên đường Vĩnh Điện- Hội An tôi cũng thường bắt gặp thêm nhiều người thầy cũ của trường vì hoàn cảnh phải tự nguyện gia nhập đội quân xe ôm như thầy Tr…, thầy M…,v.v…nhưng tuyệt nhiên tôi vẫn giữ nguyên lập trường tôi đã chọn.

Cuối năm, phố nhỏ Hội An như cô gái xuân thì trước tấm kính điểm trang để chuẩn bị hòa mình vào đêm dạ hội, khi cái rét tháng chạp mang hơi tết đến với mọi nhà, cũng lại dịp tập thể lãnh đạo thành phố, trường trung học Trần Quý Cáp, giáo viên cùng cựu học sinh mọi nơi đang náo nức chuẩn bị kỷ niệm 60 năm ngày thành lập trường, mái trường đã góp phần sản sinh ra biết bao nhân tài cho đất nước, làm rạng danh thành phố, tiếp nối truyền thống hiếu học của đất Ngũ Phụng Tề Phi. Nhìn quê hương đâng khởi sắc từng ngày, những chủ nhân sở hữu xe hơi , xé máy hạng sang đang dần xếp vào hàng top ten của cả nước, không còn cảnh sắn khoai chạy bữa. Nhìn đàn bướm tung tăng cánh trắng lũ lượt đến trường, tôi chạnh nghĩ về kỷ niệm một thời dưới mái trường yêu dấu, trước mắt tôi cuộn phim dĩ vãng lần lượt hiện về. Cũng một ngày cuối năm. Ngày ấy, một người thầy cũ với một học trò và một chuyến xe…

Thầy ơi, khi đọc những dòng này thầy sẽ hiểu. Nỗi day dứt em cất giữ hơn ba chục nay nay mới được dịp giãi bày. Dù cho lúc ấy em không cho phép mình gọi thầy nhưng tự đáy lòng bao giờ em vẫn là một học trò dưới mái trường yêu thương ấy và bao giờ trong cõi tâm tư sâu thẳm cũng vọng vang thiêng liêng tiếng gọi : “Thầy ơi !”. Và sau hơn ba mươi năm, xin hãy nhận nơi em một lời xin lỗi muộn vì đã có một lúc, trong một hoàn cảnh cụ thể, đối diện với người thầy kính yêu mà em không thể gọi Thầy !.

PHẠM PHÙ SA

Một số bài khác đã đăng:

• 21/05/2012 -- Hội An – Anh muốn kể em nghe …
• 16/03/2012 -- Phố Hội tình xa
• 12/03/2012 -- Tản mạn Tây – Ta
• 07/03/2012 -- Chào Kazik
• 05/03/2012 -- Gửi Hội An
• 06/02/2012 -- Gửi Hội An
• 20/01/2012 -- Làng Rau Trà Quế
• 15/01/2012 -- Giọng nói quê nhà
• 13/01/2012 -- Riêng với Thu Bồn
• 11/01/2012 -- Hội An

Chị Ngọc – một tiểu thương bán chuối, cho biết chị nằm trong danh sách di dời vào khu chợ mới và phải đóng 27 triệu đồng thuê 1,2m2 trong vòng 15 năm. “Hằng ngày tôi bán lời chưa tới 100.000 đồng và lo cho ba miệng ăn ở nhà, tiền đâu mà đóng?” – chị Ngọc nói trong nước mắt.

Chị Lô – bán cơm tại khu vực chợ Hội An trên đường Tiểu La – cho biết vẫn chưa hết bất ngờ khi biết phải đóng gần 50 triệu đồng để thuê một chỗ bán trong chợ. Nhiều tiểu thương bán trái cây, gia vị, hải sản cho biết lâu nay họ buôn bán kiếm tiền ăn từng ngày, không dành dụm được để nộp số tiền trên. “Còn vay thì trả tiền lãi cũng đã khó khăn rồi huống chi tiền gốc” – một tiểu thương bán gia vị cho biết.

Theo bà Nguyễn Thị Quyên – Phó trưởng Ban quản lý chợ Hội An, nhà chợ mới này được xây dựng để lập lại trật tự tại chợ Hội An, nhất là ở khu vực đường Tiểu La và Bạch Đằng. Về những trường hợp khó khăn, ban quản lý sẽ xem xét và kiến nghị thành phố để có sự hỗ trợ.

Ông Trương Văn Bay – Phó Chủ tịch thành phố Hội An cho biết, thành phố đã quyết định các hộ tiểu thương nghèo, khó khăn sẽ được ưu tiên nộp trước 20% tổng số tiền phải nộp và nộp phần còn lại trong vòng hai năm. (Theo quy định, các tiểu thương phải nộp trước 30% và trả dần phần còn lại trong vòng 12 tháng. Những người đóng tiền một lần sẽ được miễn giảm tùy mức độ).

Theo Tuổi Trẻ – Trường Sa (Tổng hợp)

Một số bài khác đã đăng:

• 25/11/2011 -- Mất điện kéo dài ở ốc đảo Thuận Tình
• 27/10/2011 -- Đưa di tích ‘Chợ Hội An’ vào sử dụng
• 20/04/2011 -- Đường phố cổ … cổ hơn phố
• 27/11/2010 -- Phố Hội của tôi
• 09/09/2010 -- ‘Ngày không túi nilông’ lần 2 ở Hội An
• 09/06/2010 -- Hội An: Gập ghềnh chặng đường đầu
• 22/02/2010 -- Chợ quê Hội An
• 02/06/2009 -- Khai quật nền móng chợ Hội An cổ

Max nói: Mấy hôm nay Kate không ăn uống gì được, lại di chuyển nhiều nên cô ấy rất mệt. Chúng tôi từ Hạ Long về Hà Nội từ sáng sớm, đợi ở sân bay rất lâu để đi Đà Nẵng.

Tôi giữ im lặng để Kate nghỉ ngơi. Sau khi nhận chìa khóa phòng khách sạn cho Max và Kate, tôi nói.

-Thôi anh chị nghỉ nhé. Ngày mai tôi sẽ có cách làm cho chị khỏe hơn, Kate ạ.

Kate tò mò:

- Cách gì? Bạn là bác sĩ à?

- Đâu có. Tôi sẽ chữa bệnh cho chị bằng … thơ!

Sáng hôm sau, trước khi vào thăm chùa Thiên Mụ, tôi đề nghị Kate và Max thực hiện một bài thơ … hít thở mới sáng tác để…chữa bệnh cho du khách!

- Trước hết, anh chị hãy xua đi mọi lo lắng, mệt nhọc, để tâm mình thật tĩnh lặng, thanh thản, lắng nghe và thực hành minh họa bài thơ bằng các thao tác đơn giản một cách thong thả, thư thái.

Breathe in, smile
Breath out, smile
Enjoy every moment of life
Love the nature
And love each other
Breathe in, smile
Breath out, smile
The sky is high
Life is bright
We are in peace

Thở vào, mỉm cười
Thở ra, mỉm cười
Yêu lắm cuộc đời
Yêu thiên nhiên
Và yêu thương nhau
Thở vào, mỉm cười
Thở ra, mỉm cười
Bầu trời cao cao
Cuộc đời rạng ngời
Chúng ta an lành

Chúng tôi thở và mỉm cười, bảy tỏ tình cảm trìu mến đối với cuộc đời, thiên nhiên và con người, sự biết ơn đối với bầu trời đã chở che, bao bọc, gửi gắm hy vọng cho cuộc sống hạnh phúc, bình yên. Tự thấy mình vui hơn và khỏe hơn.

Mar, Kate và tôi thong dong đi dạo và ngắm nhìn khung cảnh yên bình nên thơ của dòng Sông Hương, ngôi chùa Thiên Mụ trang nghiêm cổ kính có tiếng chuông ngân nga, một chút huyền thoại cổ tích, một chút thơ, một chút gì rất dễ thương của đất nước con người Việt Nam.

Cuộc hành trình tiếp tục, thăm Huế, Đà Năng, Hội An và Mỹ Sơn, thỉnh thoảng lại được tô điểm bằng những bài thơ ý vị làm tăng năng lượng cho cả du khách và hướng dẫn trong suốt quãng đường dài.

Nguyễn Thị Lân, tour guide

Một số bài khác đã đăng:

• 05/11/2010 -- Chia xa
• 08/04/2012 -- Ngâm Thơ cho Du Khách
• 12/03/2012 -- Tản mạn Tây – Ta
• 20/02/2012 -- Trước 1 – 4, Hội An sẽ chính thức phủ sóng wifi miễn phí toàn thành phố
• 02/02/2012 -- Mỏi mòn chờ Wifi miễn phí
• 11/01/2012 -- Truy cập vào website mấy ngày qua thật là ‘ì à, ì ạch’
• 17/06/2011 -- Phê phán
• 16/12/2010 -- Không phụ lòng mong đợi …
• 02/12/2010 -- 1.000 Đồng – Bạn Sẽ Làm Gì?
• 01/12/2010 -- Cân nhắc về tốc độ tải trang hiện nay của Blog?

Tổng hợp

Một số bài khác đã đăng:

• 25/06/2009 -- Theo Mai Phương Thuý ‘chu du’ khắp Hội An
• 04/06/2009 -- Chùm ảnh: Hàng trăm ‘xế’ cổ và Hoa hậu diễu hành trên phố cổ Hội An
• 13/05/2009 -- Lung linh đêm phố cổ và chùm ảnh đêm Hội An
• 04/03/2011 -- Đề cao nhân tố con người
• 09/02/2011 -- Chùm ảnh Hội An: Mùa xanh trên những mái nhà
• 09/02/2011 -- Rêu nảy lộc xuân trên phố cổ Hội An
• 04/02/2011 -- Hội An tưng bừng sắc màu của Tết
• 31/01/2011 -- Bánh tét vì người nghèo
• 28/01/2011 -- Đầu xuân về phố Hội xem đánh cờ người
• 28/01/2011 -- Nghĩ về đô thị sinh thái

Chim yến chỉ sống ở các vách đá trên một số đảo nhỏ ở Cù Lao Chàm, tổ yến được bện cheo leo bằng chính thứ nước bọt tiết ra từ cơ thể của chúng. Giai thoại một số làng kể về một đôi vợ chồng ngư phủ bị bão đánh dạt vào Cù Lao Chàm. Đói khát, tuyệt vọng, tình cờ họ phát hiện ra tổ yến “ăn vào thấy người khỏe ra ngay, như có thuốc thần“.

Các bậc cao niên trong làng hành lễ.

Món yến sào – một sản vật đặc biệt của xứ này được lấy từ tổ của chim yến, cùng nghề khai thác yến sào chính thức ra đời từ đó, vào khoảng giữa thế kỷ XVIII… Miếu thờ tổ nghề yến sào được dựng ở bãi Hương (khoảng giữa Cù Lao Chàm) và đến hẹn hàng năm, cứ mùng 9, mùng 10 tháng 3 âm lịch là cháu con làm nghề ở khắp các nơi lại biện sắm lễ vật cùng hội nhau về miếu tổ để làm lễ tạ.

Do nghề yến thường đem lại thu nhập cao hơn hẳn các nghề khác nên lễ tạ bao giờ cũng được tổ chức to như hội, rình rang tới 2 ngày. Giải thích về ý nghĩa của lễ tạ, những người già đã gắn bó cả cuộc đời với nghề yến cho rằng, đó là cách thể hiện lòng biết ơn tự nhiên, tạo vật đã ban cho dân đảo một đặc sản, mang cho cộng đồng một nghề để sinh sống mặc dù nghề đó gần như phải đánh đu số phận mình trên những vách đá, phía dưới là đá sắc, sóng biển và hang tối…

Khâu chuẩn bị hoàn tất, thủ tục rước vọng từ hang yến về miếu hoàn tất, đúng vào giờ lành, đội hành lễ gồm các bậc bô lão cao niên trong làng diện khăn xếp, quần chùng áo dài bước tới trước ban thờ; cánh thanh niên, giới nghề luôn túc trực hai bên để nghe sai bảo. Sau phần lễ tạ xong xuôi, trong suốt 2 ngày, 1 đêm, cả làng sôi động với các trò chơi dân gian diễn ra trên sóng nước, những hội đua thuyền ngang, kéo co bằng thuyền…

Dân đảo tin rằng, năm nào lễ tạ diễn ra trong thời tiết trong trẻo, biển yên, sóng lặng, các trò hội rộn rã, đông đảo người tham gia thì năm ấy vụ yến sào được mùa…

Nguồn: Báo điện tử của báo Nông thôn Ngày nay

Một số bài khác đã đăng:

• 03/04/2012 -- Hướng về tổ nghề
• 26/05/2011 -- Cần đầu tư hợp lý để khai thác hiệu quả nguồn lợi từ Yến sào Hội An
• 18/05/2010 -- Giếng cổ ở Bãi Hương bị hư hại nặng
• 17/04/2012 -- Chuyện ở ‘Hành tinh xanh’
• 19/01/2012 -- Quà xuân vì hải đảo thân yêu
• 19/01/2012 -- ‘Thương hiệu’ lá Lao
• 26/12/2011 -- Tang thương ‘Cửa Đại’
• 25/12/2011 -- Chìm tàu từ đảo Cù Lao Chàm vào Hội An
• 02/12/2011 -- Tập huấn hướng dẫn viên Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm
• 22/10/2011 -- Những chuyện ‘kỳ lạ’ chỉ có ở Cù Lao Chàm

Các sinh viên xuất sắc nhất khoa Ngoại ngữ ngành tiếng Anh của trường Đại học Phan Châu Trinh – Hội An cũng được nhận học bổng từ chương trình này, được học tập ngay tại giảng đường của trường Đại học Phan Châu Trinh và được cùng các sinh viên Oslo tham gia những hoạt động giao lưu, dã ngoại, ngoại khóa tìm hiểu cuộc sống, văn hóa của người dân Hội An.

Ông Lê Hồ Phước Vĩnh, Giám đốc Lê Nguyễn Travel Hội An, người quản lý chương trình này tại Việt Nam cho biết: Được gọi là “Học kỳ Việt Nam”,  nhưng nội dung các môn học còn mở rộng đến tìm hiểu, nghiên cứu cả về lịch sử, văn hóa  Đông Nam Á. Từ năm 2009 đến nay, Trường đại học Oslo liên tiếp tổ chức các học kỳ như vậy cho SV các khoa Tâm lý học và Kinh tế phát triển của trường này tại khuôn viên trường Đại học Phan Châu Trinh, ngay sát đô thị cổ Hội An. Các giáo sư danh tiếng của Đại học Oslo thay nhau bay từ Na Uy đến giảng dạy các môn theo một giáo trình và thời khóa biểu đã định. Ngoài ra, sinh viên của chương trình này còn được tổ chức tìm hiểu đời sống thường nhật của nông dân, ngư dân vùng ven biển Hội An dưới tác động của việc tăng giá cả sinh hoạt và biến đổi khí hậu. Sinh viên Anne nói: “Qua thời gian tìm hiểu tôi dã cảm nhận được những khó khăn, vất vả của người dân. Ba tháng học thật bổ ích, chúng tôi không chỉ có cơ hội đi sâu vào đời sống sinh hoạt cộng đồng mà còn giao lưu với rất nhiều bạn trẻ và tham quan, khám phá vùng đất này”.

Mỗi học kỳ, Đại học Oslo đều dành hai suất học bổng, mỗi suất trị giá gần 150 triệu cho hai sinh viên xuất sắc nhất khoa Ngoại ngữ ngành tiếng Anh của trường Đại học Phan Châu Trinh. Tính đến nay, 14 sinh viên của trường Đại học Phan Châu Trinh đã được nhận học bổng này. Ông Vĩnh cho biết: “Bởi vì hai môn học chính của chúng tôi là Kinh tế phát triển và Tâm lý học nên việc chọn địa điểm học được đưa ra với hai tiêu chí: Thứ nhất, phải là một nơi gần biển, thứ hai, là nơi kinh tế- xã hội đang trên đà phát triển. Tôi rất vui vì ở Hội An có một trường đại học như Đại học Phan Châu Trinh bởi đây là điều kiện thuận lợi để chúng tôi có thể phối hợp tổ chức việc giảng dạy cũng như giao lưu học hỏi giữa các sinh viên của Oslo và sinh viên của Đại học Phan Châu Trinh – những thanh niên xuất thân từ những vùng đất đang phát triển. Việc giao lưu học hỏi nhờ vậy đã trở nên thực tế hơn, sinh động hơn”.

Nguyễn Thị Hoàng Mai, cựu sinh viên của trường Đại học Phan Châu Trinh, người đã có việc làm ngay tại thời điểm tốt nghiệp tâm sự: “Em là một trong số những bạn sinh viên được nhận học bổng từ chương trình đào tạo của Đại học Oslo. Em thực sự thấy tự tin với kiến thức của mình cũng như những kỹ năng làm việc nhóm nhờ 3 tháng được học với các sinh viên Oslo. Em rất nhớ những kỷ niệm khi đi dã ngoại với các bạn sinh viên. Tuy giờ đã ra trường, đã đi làm và không còn học với chương trình này nữa, nhưng em và các bạn sinh viên Đại học Phan Châu Trinh vẫn còn giữ mối liên hệ với các bạn sinh viên Oslo.”

Cô giáo Barbro – Đại học Oslo kể: “Ngoài những tour du lịch khám phá làng quê, phố cổ và cùng sống với người dân Hội An ở Cẩm Thanh, Cẩm Châu, Cẩm An, chúng tôi cũng thường xuyên mở các lớp dạy tiếng Anh miễn phí cho trẻ em và tham gia cùng người dân khắc phục hậu quả bão lụt nơi mình đang cư trú”. Còn nhớ, sau cơn lũ tháng 11 năm 2011, hơn 50 sinh viên đã cùng với người dân ở khối phố Thanh Nam – phường Cẩm Châu tham gia dọn vệ sinh môi trường, quét sạch bùn non trên 1km đường giao thông. Hoạt động này đã để lại nhiều ấn tượng tốt đối với người dân Hội An.

Ông Lê Hồ Phước Vĩnh nói: “Chúng tôi hy vọng qua từng “Học kỳ Việt Nam” ở Hội An, các bạn sinh viên Bắc Âu thêm yêu thích Hội An và sẽ tiếp tục thực hiện những hoạt động cộng đồng thiết thực. Chúng tôi cũng mong muốn, với sự phối hợp tổ chức đào tạo đang tốt đẹp như hiện nay, trong những học kỳ tới, trường Đại học Phan Châu Trinh – Hội An sẽ có nhiều sinh viên được nhận học bổng này hơn nữa”.

Quốc Hải – Uyên Nguyên

Nguồn: pctu.edu.vn

Một số bài khác đã đăng:

• 09/04/2011 -- Về làng cùng sinh viên Bắc Âu
• 18/07/2011 -- Chủ quyền Biển Đông từ ý thức ‘Vọng hải đài’ …
• 31/01/2011 -- Bệnh viện Thái Bình Dương trao học bổng y khoa
• 31/03/2012 -- Hội An lung linh trong Giờ Trái đất 2012
• 23/11/2011 -- ‘Đêm phố cổ’ có giao lưu ca nhạc đường phố
• 08/10/2011 -- Cảm động chuyện thầy cô Tây dạy trẻ em khuyết tật VN
• 22/08/2011 -- Giao lưu văn hóa Việt Nam – Nhật Bản: Hội tụ cảm xúc
• 20/08/2011 -- Khai hội giao lưu văn hóa Hội An – Nhật Bản 2011
• 17/08/2011 -- Sắp có lễ hội giao lưu văn hóa Hội An – Nhật Bản
• 03/08/2011 -- Chương trình giao lưu văn hóa Hội An – Nhật Bản 2011